Toonladders

Donderdag gaf ik les in Velp en speelde ik met verschillende leerlingen kerstliedjes. Super gaaf! Want dat kan natuurlijk al vanaf de eerste positie zonder grote greep en verlaagde eerste vinger.

We speelden een kerstliedje met 1 mol, met een ‘Bes’ erin. Mijn leerling dacht dat het daardoor moeilijker zou worden, op de derde snaar zag je een Bes staan. We namen de Fingering Chart erbij, die alle leerlingen krijgen, met alle noten op de cellohals.

Het goede nieuws wat ik voor haar had was dat een Bes op de derde snaar wordt gespeeld door twee vingers te spelen in plaats van 3 vingers, die een B geven.

De Bes wordt pas een uitdaging op de A snaar waar hij gespeeld wordt door een verlaagde eerste vinger.

Ik vertelde verder over de toonbladder van F majeur die die een Bes heeft, maar dat het ook d mineur kon zijn met enkel één Bes. De minuer variant, het ‘mineur broertje’ start altijd anderhalve afstand lager dan de majeur grondtoon.

Je kunt je toonsoort majeur of mineur bij twijfel herlezen in de laatste noot van de laagste partij, indien meer cello’s spelen. Dat was een F; dit leuke kerstlied stond in F majeur en niet in d mineur.

Mijn leerling vertelde me dat ze, voordat ze bij mij les kwam nemen, nooit echt iets geleerd had over de toonladders. En dat terwijl het heerlijk is om het gevoel te hebben dat je weet wat je aan het doen bent.

Ik vroeg haar of ze wist hoe een toonladder is opgebouwd.

Uit een hele, hele, halve, hele, hele, hele, halve afstand.

Denk witte toetsen van de piano: die vormen C groot. Zodra er een zwarte toets tussen zit sla je een halve toets over .

Nee dat was nieuw voor haar.

Wist jij dit al?

Nu vraag ik jou; stel je zelf voor dat je eerste vinger op de C snaar staat en dat je daar een D speelt. Zou jij dan met de formule van hierboven de toonladder van D uit kunnen rekenen, kunnen spelen? Kunnen benoemen?

Hoe heten dan je noten?

Ik zal je helpen; D groot heeft twee kruizen…

Want met deze formule kun jij toonladders opbouwen. Iedere majeur toonladder , waar je hem ook begint, kunt jij met “heel heel half heel heel heel half “ opbouwen. Goed he?

Ik beloofde mijn leerling wat links te sturen van basis theorie der muziek online. Er is zoveel; zoveel nieuws ook, voor mij.

Wanneer je in de auto zit, wil je dan eens majeur toonladders opnoemen vanaf de noot E, B en uhm… Bes?

Lukt dat?
Zo niet, waar loop jij vast?

Hier zijn leuke leerzame links:

https://www.virtuelelesruimte.nl/muziektheorie-blog/toonladders-de-ultieme-handleiding-voor-beginners

En hier een link waarbij je zelfs een gratis e-book mag downloaden. Hoe tof is dat?

Tot slot heb ik ook ChatGPT, oftewel artificial intelligence, AI, gevraagd hoe ik beginnende musici duidelijk kan maken wat een toonladder is en hoe hij opgebouwd is.

Hier is zijn reactie:

Natuurlijk! Hier is een duidelijke en eenvoudige manier om een toonladder uit te leggen aan beginnende cellisten zonder in te veel muziektheorie te duiken:

Wat is een toonladder?

Een toonladder is een reeks noten die op volgorde staan, van laag naar hoog of andersom. Het is net een trap: elke trede is een nieuwe noot.

Een voorbeeld: de C majeur-toonladder

We beginnen met een bekende toonladder: de C majeur-toonladder. Deze bestaat uit 7 noten:

C – D – E – F – G – A – B – C

Als je het speelt, hoor je dat het een natuurlijke en “blije” toonladder is.

Hoe zijn de afstanden tussen de noten?

Je kunt de afstand tussen twee noten meten in halve tonen. Bijvoorbeeld, op de piano is een halve toon de afstand tussen twee toetsen die direct naast elkaar liggen. Bij een cello is een halve toon de afstand van je vinger naar de volgende positie, zoals tussen de eerste en tweede vinger in dezelfde positie.

Een majeur-toonladder heeft de volgende volgorde van stappen (afstanden):
1 – 1 – ½ – 1 – 1 – 1 – ½

Leg dit uit op de cello:

1. Begin op de C (bijvoorbeeld op de C-snaar).
2. Zet je vinger neer volgens deze stappen:
   • 1 hele toon: C naar D (bijvoorbeeld 1e naar 3e vinger).
   • 1 hele toon: D naar E (3e vinger naar een nieuwe positie).
   • ½ toon: E naar F (vinger schuift net iets).
   • Ga zo door tot je de hoge C

Waarom is dit handig?

1. Het helpt om te begrijpen hoe muziek werkt.
2. Als je toonladders oefent, speel je zuiverder en sneller.
3. Toonladders zijn een bouwsteen voor het spelen van liedjes.

Ik hoop dat ik je inspireer en dat je op deze manier verder kunt zoeken en surfen? Ik wil alles graag aan je toelichten op les; geef je aan indien je daar behoefte aan hebt?

Scarlett

info@celloverkoop.nl | 06 - 1818 9005

Wellicht ook interessant voor je: