Mijn duim deed na vijf minuten pijn – toen besefte ik hoe belangrijk een goede cellostrijkstok is
Waarom de meeste cellisten hun strijkstok onderschatten.
Een goede cellostrijkstok kan een wereld van verschil maken in comfort, controle en klank. Toch besteden veel cellisten veel aandacht aan hun instrument, maar veel minder aan de strijkstok voor cello. Onlangs gebeurde er iets waardoor ik weer heel duidelijk voelde waarom een goede stok zo belangrijk is.
Twee cellisten kwamen langs voor advies
Vorige week kwamen er twee cellisten bij mij langs voor advies.
Niet voor een les, maar omdat ze mijn hulp wilden bij het uitproberen van instrumenten.
De ene celliste was nieuwsgierig naar 7/8-cello’s. Bij de verhuurder waar zij haar cello had gehuurd stond er maar één, en die beviel haar eigenlijk niet. Ze wilde daarom graag eens bij mij verschillende instrumenten proberen.
De andere celliste had in mijn blog gelezen dat ik mensen begeleid bij het kiezen van een cello. Ze was niet actief op zoek naar een nieuwe cello, maar het idee speelde al een tijdje op de achtergrond. Zo’n wens die blijft sluimeren. Daarom wilde ze graag dat ik met haar meekeek.
Allebei namen ze hun eigen cello en hun eigen strijkstok mee.
En toen gebeurde er iets wat voor mij een eye-opener was.
Binnen vijf minuten deed mijn duim pijn
Wanneer ik een andere cello probeer, pak ik normaal gesproken automatisch mijn eigen strijkstok. Dan weet ik precies wat ik in handen heb.
Maar dit keer nam ik hun stok over.
Binnen vijf minuten voelde ik mijn duim.
Niet een klein beetje vermoeidheid — echt het gevoel dat mijn hand veel harder moest werken om de stok onder controle te houden.
En dat vond ik eerlijk gezegd behoorlijk opvallend.
Als professional speel ik elke dag. Mijn hand is wel wat gewend. Maar deze stok vroeg zoveel extra sturing dat mijn duim het meteen liet merken.
Een goede strijkstok maakt enorm verschil.
Een goede stok werkt met je mee
Met een goede stok gebeurt er iets heel prettigs.
Je hoeft minder te doen.
Dat was voor mij opnieuw een bevestiging van iets wat veel cellisten onderschatten:
De stok:
- volgt de snaar vanzelf
- verdeelt het gewicht vanzelf
- helpt de streek sturen
- maakt het makkelijker om ontspannen te spelen
Je arm kan dan loslaten.
Een minder goede stok doet vaak het tegenovergestelde. Dan moet je:
- voortdurend corrigeren
- extra druk geven
- blijven sturen om de snaar goed te raken
En dat voelde ik meteen.
Mijn duim moest constant extra werk doen.
Voor een amateurcellist is dat nog zwaarder
Als ik als professional al binnen vijf minuten merk dat mijn duim protesteert, stel je dan eens voor wat dat voor een amateurcellist betekent.
Veel volwassen amateurs denken dan: “Mijn techniek is nog niet goed genoeg.”
Maar soms ligt het probleem niet alleen bij de techniek.
Soms ligt het probleem gewoon hier:
de stok werkt tegen je.
Dat kan betekenen dat je:
- sneller spanning opbouwt
- eerder vermoeid raakt
- minder controle hebt over je klank
- moeite hebt met legato
- lastiger dynamiek maakt
Dat kan oefenen onnodig zwaar maken.
Een korte geschiedenis van de strijkstok
De strijkstok zoals we die vandaag kennen bestaat eigenlijk nog niet zo heel lang.
In de barokperiode waren stokken korter en vaak naar buiten gebogen. Ze waren licht en ideaal voor dansachtige articulaties, maar minder geschikt voor lange krachtige streken.
Aan het einde van de 18e eeuw kwam daar verandering in dankzij de Franse stokmaker François Tourte.
Hij ontwikkelde de vorm die we vandaag nog steeds gebruiken:
- een naar binnen gebogen stok
- een uitgebalanceerd gewicht
- een gestandaardiseerde lengte
- een verfijnde punt en slof
Dankzij deze ontwikkeling werd de strijkstok een echt precisie-instrument. Musici kregen veel meer controle over dynamiek, articulatie en klank.
Sindsdien is de stok eigenlijk net zo belangrijk geworden als het instrument zelf.
Waarom twee strijkstokken nooit precies hetzelfde zijn
Zelfs wanneer twee stokken:
- van dezelfde houtsoort zijn
- hetzelfde model hebben
- en ongeveer hetzelfde gewicht hebben (bijvoorbeeld tussen 73 en 79 gram)
kunnen ze toch heel anders aanvoelen.
Dat komt doordat hout een natuurlijk materiaal is.
Binnen één stuk hout kunnen kleine verschillen zitten in de dichtheid van de vezels. Daardoor is de massa nooit helemaal gelijk verdeeld over de hele stok.
Bij de ene stok zit er bijvoorbeeld net iets meer massa richting de punt, terwijl bij een andere stok iets meer massa richting de slof zit.
En juist dat soort kleine verschillen maken veel uit.
Daardoor verandert namelijk:
- de balans van de stok
- de veerkracht van het hout
- en hoe de stok reageert op de snaar
Sommige stokken voelen daardoor meteen stabiel en meewerkend, terwijl andere stokken juist meer sturing van je hand vragen.
Daarom proberen professionele musici bijna altijd meerdere stokken, zelfs wanneer ze uit exact dezelfde serie komen.
Geen twee stukken hout reageren namelijk precies hetzelfde.
Wil je zelf voelen wat een goede strijkstok doet?
In mijn studio heb ik een aantal viersterren cellostokken die ik met veel zorg heb geselecteerd.
Dit zijn stokken die:
- prettig in balans zijn
- veel comfort geven in de hand
- en je helpen om ontspannen te spelen
De prijs is €627.
Wat veel cellisten verrassend vinden: zelfs wanneer stokken uit exact dezelfde serie komen, voelt elke stok toch net anders. Dat komt door kleine verschillen in het hout. De dichtheid van de vezels kan per stok iets verschillen. Daardoor kan bij de ene stok iets meer massa richting de punt zitten en bij een andere iets meer richting de slof.
En juist dat soort kleine verschillen veranderen de balans en de veerkracht van de stok — en daarmee ook hoe hij reageert op de snaar.
Daarom vind ik het het prettigst wanneer je op afspraak langskomt. Dan kun je meerdere stokken naast elkaar proberen en meteen voelen welke het beste bij jouw hand en speelstijl past.
Kun je niet langskomen?
Dan is het ook mogelijk om een stok per post te proberen.
Twijfel je of je huidige strijkstok wel bij je past? Je mag ook gerust je eigen stok meenemen wanneer je langskomt, zodat je het verschil direct kunt voelen.
Stuur me gerust een berichtje als je nieuwsgierig bent.
Een goede stok kan echt een wereld van verschil maken in comfort en speelplezier.
Uiteindelijk merkte ik het weer binnen vijf minuten: een goede stok helpt je spelen. Een minder goede stok laat je werken.
PS
Speel je al jaren met dezelfde strijkstok en vraag je je af of het misschien comfortabeler kan? Soms voel je het verschil al binnen een paar streken wanneer je een goede stok probeert.
Meteen bestellen?
Scarlett
info@celloverkoop.nl | 06 - 1818 9005
Wellicht ook interessant voor je:
Bruiloften, pop-songs & nieuwe solo’s: het bruisende leven van Het Strijkkwartet
Ben je weer lekker aan het spelen? Misschien heb jij les aan de muziekschool en was deze 6 weken gesloten? Horror! Uitpakken en hup; lekker naar les voor inspiratie…. Afgelopen weken ben ik zelf veel bezig geweest om lekker te spelen, op bruiloften en feesten. Maar...
Begin het schooljaar met 3 cello-uitdagingen 🎶
Jaaaa de schoolvakanties zijn voorbij! Heb je een fijne zomerperiode gehad? Dat hoop ik! Ik ga weer bloggen en ik ben natuurlijk cellodocent; ik wil het schooljaar beginnen met 3 kleine uitdagingen. Haalbaar voor beginnende cellisten, nooit overbodig voor gevorderde...
Cello-vitaminen voor de zomervakantie: lesvrij, maar niet zonder muziek
Beste cellist, Vandaag is het de eerste dag van mijn lesvrije vakantie. Een vervelend gevoel; leerlingen die je teleurstelt, die soms juist net een tandje hoger wilden, die cello vitaminen nodig hebben. Maar mijn leerling Elsbeth, die huisarts was, heeft mij over...
